تابستان که می‌رسد، جدول خاموشی هم دوباره پیدایش می‌شود. در تهران و کرج شاید دو ساعت بی‌برقی فقط کلافه‌کننده باشد، اما در اهواز، بندرعباس یا بوشهر وقتی دمای هوا از ۴۵ درجه می‌گذرد، خاموش شدن کولر یعنی خانه‌ای که در نیم ساعت داغ می‌شود، بچه‌ها و سالمندانی که بی‌تاب می‌شوند و شبی که خواب ندارد. برای همین اولین سؤال خیلی‌ها درباره باتری خانگی این است: «با باتری می‌شود کولر را در خاموشی روشن نگه داشت؟»

جواب کوتاه: بله، اما نه هر کولری، نه با هر سیستمی و نه برای هر مدت زمانی. در این مطلب با عدد و مثال توضیح می‌دهیم چه چیزی شدنی است و چه چیزی نه.

کولر آبی، اسپلیت معمولی یا اسپلیت اینورتردار؟

نوع کولر مهم‌ترین عامل است. اعداد جدول زیر تقریبی است و برای هر دستگاه باید برچسب انرژی یا پلاک مشخصات خودش را نگاه کنید:

نوع سرمایش	توان کارکرد تقریبی	جریان راه‌اندازی	مناسب برای باتری؟
کولر آبی (موتور + پمپ)	چند صد وات	متوسط	بسیار مناسب
اسپلیت اینورتردار ۱۲ هزار	حدود یک کیلووات در حالت پایدار	کم (استارت نرم)	مناسب، با محاسبه
اسپلیت معمولی (غیراینورتر) ۱۸ تا ۲۴ هزار	چند کیلووات	چند برابر توان کارکرد	فقط با اینورتر قوی و بررسی دقیق

کولر آبی ساده‌ترین حالت است؛ مصرفش کم است و در شهرهای خشک مثل اصفهان، یزد، کرمان و تهران در بیشتر روزها کار را راه می‌اندازد. مشکل اصلی اسپلیت‌های غیراینورتر جریان لحظه‌ای راه‌اندازی کمپرسور است. اینورتری که برای مصرف عادی دستگاه کافی است، ممکن است در لحظه استارت کمپرسور خطای اضافه‌بار بدهد و کل خانه را قطع کند.

یک حساب ساده برای خاموشی دوساعته

فرض کنید آپارتمانی در اهواز داریم و می‌خواهیم در خاموشی دو ساعت عصر، یک اسپلیت اینورتردار ۱۲ هزار در اتاق نشیمن، یخچال، چند لامپ، مودم و یک تلویزیون روشن بمانند:

مصرف‌کننده	توان تقریبی (وات)	ساعت	انرژی (وات‌ساعت)
اسپلیت اینورتردار ۱۲ هزار	۱۱۰۰	۲	۲۲۰۰
یخچال‌فریزر	۱۵۰	۲	۳۰۰
روشنایی LED	۶۰	۲	۱۲۰
مودم و دوربین	۴۰	۲	۸۰
تلویزیون و شارژ گوشی	۱۵۰	۲	۳۰۰
جمع			حدود ۳ کیلووات‌ساعت

با در نظر گرفتن تلفات اینورتر و ذخیره‌ای که BMS برای محافظت باتری نگه می‌دارد، باتری حدود ۵ کیلووات‌ساعت برای همین سناریو کمی حاشیه امن دارد. اما اگر در یک روز دو یا سه نوبت خاموشی دارید و بین نوبت‌ها برق کافی برای شارژ کامل نمی‌رسد، باتری حدود ۱۰ کیلووات‌ساعت انتخاب منطقی‌تری است. توان اینورتر هم باید جمع مصرف هم‌زمان را با فاصله کافی پوشش دهد.

چه سیستمی برای چه خانه‌ای؟

• آپارتمان یا خانه کوچک با یک اسپلیت اینورتردار: سیستم یکپارچه ۵ کیلووات با باتری ۱۰.۲۴ کیلووات‌ساعت که اینورتر، شارژر خورشیدی MPPT، BMS و باتری LiFePO4 را در یک کابینت دارد و نصبش ساده‌تر است.
• ویلا، خانه بزرگ یا باغ با چند کولر و پمپ آب: سیستم آفگرید ۱۲ کیلووات با ۱۶.۰۸ کیلووات‌ساعت ذخیره. در این سطح هم باید منحنی تحمل جریان لحظه‌ای اینورتر بررسی شود تا معلوم شود کدام کولر و پمپ با هم قابل راه‌اندازی هستند.
• اگر اینورتر هیبرید دارید: فقط باتری اضافه کنید؛ گزینه‌ها را در صفحه باتری خورشیدی و سیستم ذخیره برق خانگی ببینید.

برای ساختمان‌هایی که می‌خواهند برق اضطراری کل واحد یا مشاعات را تأمین کنند، صفحه سیستم برق اضطراری برای خانه و ساختمان را بخوانید.

نکاتی که در عمل فرق ایجاد می‌کنند

• قبل از خاموشی خانه را خنک کنید. نیم ساعت قبل از شروع خاموشی دمای کولر را کمی پایین‌تر بگذارید و پرده‌ها را ببندید؛ در طول خاموشی دمای ترموستات را ۲۵ یا ۲۶ درجه تنظیم کنید. هر درجه کمتر یعنی مصرف بیشتر از باتری.
• فقط یک اتاق را خنک نگه دارید. در اتاق را ببندید و بقیه خانه را به حال خود بگذارید.
• مدار جداگانه بکشید. بهتر است برقکار یک تابلوی «بار ضروری» درست کند تا آبگرمکن برقی، اتو یا سشوار ناخواسته از باتری برق نکشند.
• حتماً از اینورتر با موج سینوسی خالص استفاده کنید. برد الکترونیکی اسپلیت‌های اینورتردار به کیفیت برق حساس است.
• جای باتری را درست انتخاب کنید. گرمای پشت‌بام و کنار کندانسور کولر عمر باتری را کم می‌کند؛ باتری را در جای سایه و دارای تهویه نصب کنید.

جمع‌بندی

روشن نگه داشتن کولر آبی یا یک اسپلیت اینورتردار در خاموشی‌های دو تا چهار ساعته با باتری خانگی کاملاً شدنی است. اما روشن نگه داشتن چند اسپلیت بزرگ غیراینورتر در تمام طول خاموشی به سیستمی بزرگ و پرهزینه نیاز دارد و باید دقیق مهندسی شود. اگر هنوز درباره ظرفیت مطمئن نیستید، راهنمای قبلی ما درباره انتخاب باتری خانگی برای خاموشی‌های تابستان را ببینید.

مدل کولرها، شهر محل سکونت و جدول خاموشی منطقه‌تان را از طریق فرم تماس برای ما بفرستید تا کارشناسان Enerternal ظرفیت باتری و توان اینورتر مناسب را پیشنهاد کنند.